Een nieuw door de EU gefinancierd project, PaluWise, is gericht op het duurzame gebruik van herbevochtigde vervuilde veengebieden. Via vier grootschalige demonstratielocaties in Europa zal PaluWise beste praktijken op het gebied van paludicultuur demonstreren en valideren, waarbij vervuilde organische bodems worden omgevormd tot bloeiende, productieve landschappen.
Het PaluWise-consortium, gecoördineerd door het Natural Resources Institute Finland (Luke), brengt 18 partners uit acht Europese landen samen, die elk een bijdrage leveren aan de waardeketens van de paludicultuur. Het project heeft een looptijd van vier en een half jaar en krijgt ongeveer 10 miljoen euro aan Horizon Europe-financiering.
Opschaling van beste praktijken in Europa
In 2024 heeft de Milieuraad van de EU de wet inzake natuurherstel aangenomen, waarin paludicultuur wordt genoemd als een haalbare herstelmaatregel. De EU-wet inzake natuurherstel schrijft, samen met aanverwante wetgeving, voor dat tegen 2030 30 % van de ontwaterde veengebieden die voor landbouw worden gebruikt, moet worden hersteld, waarvan ten minste een kwart opnieuw moet worden vernat. Tegen 2050 moet 50 % van deze gebieden worden hersteld, waarvan ten minste een derde opnieuw moet worden vernat. Paludicultuur, een landbouwpraktijk op opnieuw vernat veengebied, wordt gezien als een belangrijk instrument om deze doelstellingen te bereiken en biedt tal van nevenvoordelen, waaronder klimaatmitigatie, biodiversiteit en waterbeheer.
“Paludicultuur heeft het potentieel om de klimaatdoelstellingen en de biodiversiteitsstrategie van de EU te ondersteunen en tegelijkertijd boeren en landeigenaren een inkomen te verschaffen, maar alleen als de praktijk op grotere schaal wordt toegepast”, aldus PaluWise-coördinator Päivi Merilä van Luke.
Het PaluWise-project werkt nauw samen met lokale belanghebbenden om paludicultuur op veldschaal te bevorderen via vier demonstratielocaties in Finland, Polen, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Deze locaties richten zich op de ontwikkeling van waardeketens op basis van veelbelovende wetlandgewassen: zachte berk, riet, zegge, typha en rietgras.
Het project zal belanghebbenden, waaronder landeigenaren, beleidsmakers, bedrijven en gemeenschappen, de kennis en instrumenten verschaffen die nodig zijn om paludicultuur te omarmen als een duurzame en impactvolle strategie voor landbeheer. Ook zullen aanbevelingen voor de grootschalige ontwikkeling van wetlandlandbouw in de hele EU worden gepubliceerd.
“Het doel van dit project is om paludicultuur in Europa te vestigen als een zinvol en algemeen erkend landbouwsysteem”, aldus Merilä.
Paludicultuur staat voor het productief gebruik van natte en opnieuw bevochtigde veengebieden, waarbij de veengrond behouden blijft en daarmee de uitstoot van kooldioxide en bodemdaling tot een minimum worden beperkt.